Le petit bac

Af en toe is het goed om ook in de hogere klassen een tussendoortje te doen. Geen 'hoofd-schouders-knie-en-teen' of Vliegerlied, maar iets dat 12-jarigen uitdaagt en eventjes afleidt van het reken- en taalwerk. Samen ontspannen, lachen en genieten.

Op Chirokamp speelden we deze zomer met de keukenploeg een woordspelletje, dat 'Jongen-meisje' werd genoemd. Je hoeft er niet sterk of slim voor te zijn, maar wel origineel. Ik besloot om het ook te gaan spelen in de klas.

Elke leerling krijgt een blad.. Uit het alfabet wordt een willekeurige letter gekozen, bijvoorbeeld de B. Die letter wordt genoteerd in de eerste kolom. De kinderen gaan dan zo snel mogelijk op zoek naar een jongensnaam, een meisjesnaam, een dier, een auto en een groente of fruitsoort met die letter: Bas, Bieke, baviaan, BMW, banaan.


De leerling die het eerst alle kolommetjes heeft kunnen voorzien van een woord, roept daarna luid 'stop'. Alle kinderen leggen dan hun pennen neer, ook al hebben ze misschien niet alles kunnen aanvullen. Nu gaan we het rijtje van de klas rond, iedereen zegt luidop de jongensnaam die hij of zij opgeschreven heeft. Als ik de enige ben die bij de jongensnaam 'Bas' heeft ingevuld, mag ik er een kring rond zetten. Dan levert dat woord me een punt op. Is er nog iemand in de klas die dezelfde jongensnaam heeft genoteerd, dan wordt de naam doorstreept en krijg ik geen punt.
Kinderen die originele woorden genoteerd hebben, waaraan niemand anders gedacht heeft, kunnen dus per letter 5 punten verdienen.
Je kan 'Jongen-meisje' ook voorzien van andere rubrieken: landen, dorpen, kleuren, koekjes, eten van de frituur... Hoe gekker, hoe leuker!

Het spelletje bestaat blijkbaar ook bij onze Franstalige zuiderburen. Daar wordt het 'Le p'tit bac' genoemd. De woordenschat is bij de kinderen natuurlijk iets beperkter, dus de categorieën moeten ruim genoeg zijn.
En wie probeert in het Engels?

iPads in onze klas, januari

Een nieuw jaar, nieuwe voornemens.
Het eerste schooljaar met de nieuwe iPads is al bijna op de helft. Dit jaar beschouwen we echt als een 'experimenteerjaar'. Geen vooropgestelde plannen waar we de iPads kunnen inzetten in de klas, maar al doende ontdekken waar ze in ons 6de leerjaar een verrijking kunnen zijn.
Dat is ook ons voornemen voor 2014.

Net voor de kerstvakantie werden de iPads nog ingezet in een tafelcircuit. De klas werd verdeeld in kleine groepjes. Elke groep werkte aan een opdracht rond maal- en deeltafels: tempotafels (tegen de tijd), een oefening op het Smartboard, Malle Getallen, tegen elkaar met speelkaarten en tafels oefenen op de iPad. Tafelapps die ook nog leuk zijn voor onze groten van het 6de: Tap Times Tables, Meteor Math, Tafelkluis. Na 10 minuutjes werd er doorgeschoven, tot iedereen klaar was met de 5 activiteiten. Een heel intensief uurtje tafels, maar toch heel afwisselend.

In januari bezochten we met de kinderen het doecentrum Technopolis, waar ze konden experimenteren met wetenschap en technologie om zo hun talenten beter te leren kennen. In de voormiddag hadden we nog 1,5 uurtje te vullen en daarom beslisten we de stad Mechelen in te trekken voor een korte stadswandeling. Via een lieve collega hadden we op voorhand de 7CQ wandelingen bekeken en besteld. Via deze website ontvang je, tegen betaling, een PDF met een wandelzoektocht. Die installeerden we voor vertrek op de iPads. De kinderen werden in de stad verdeeld in kleine groepjes. Samen gingen ze op zoek naar foto's, losten ze vragen op en zochten ze uit hoe we verder moesten stappen.
De kinderen vonden het fijner dan een 'gewone' stadswandeling. We vonden het zelf wel erg spannend om in een drukke stad zo open en bloot met iPads rond te lopen...

In de klas heerste deze maand ook een ware 'DragonBox-hype'. DragonBox Algebra 5+ is een app waarmee je spelenderwijs algebra leert. En wat is dit spel leuk zeg... En uitdagend. En zelfs een beetje verslavend! Ondertussen heeft iedereen in onze klas - ook de kinderen die niet graag of goed rekenen - een eigen avatar en zijn de eerste hoofdstukken al uitgespeeld.
Een aanrader!



PS: Over DragonBox schreef ik voor Juf Jannie een korte review.

Kan elke leerling leren programmeren?

"Moet elke leerling kunnen programmeren?"
Dat was de titel van een bericht op Leesvoer van @BramFaems.
In een maatschappij waarin computers steeds centraler staan en menselijke taken en sociale contacten lijken over te nemen, is het misschien wel zinvol dat leerlingen, naast een basiskennis Frans, wiskunde of natuurkennis, ook hun eerste stappen zetten in het begrijpen van computertaal.

Ik sta als juf elke dag gewoon in de praktijk. Hoe interessant het discussiëren over de pro's en contra's van de bovenstaande stelling - sterk verdedigd door ICT-goeroes - ook is, ik ben meer een doener. Vandaar dat ik meer geïntrigeerd raakte door déze vragen:



"Kàn elke leerling leren programmeren?"
"Hoé kan elke leerling leren programmeren?"




Via een tweet ontdekte ik Hopscotch.
Deze Engelstalige app belooft dat iedereen kan programmeren, zelfs kinderen. En dat gratis en voor niks... installeren dus maar!
Tijdens een vrij moment zette ik twee willekeurige kinderen aan de iPad. Door een zelfgemaakte animatie liet ik hen kort zien wat je met de app kon. En toen ging ik verder met mijn eigen werk.

Een kwartiertje later zag ik in het voorbijgaan al een lange lijst Engelse commando's. Ik werd benieuwd en vroeg of ik al snel de primeur kreeg. Ik was onder de indruk. Zonder voorkennis, maar wel via samenwerken, uitproberen en weer corrigeren waren de twee erin geslaagd om één van de monsters van Hopscotch een huisje te laten tekenen. Een kwartier lang hadden ze overlegd over afstanden, kleuren, graden, en de volgorde van commando's.
Slechts een kwartier.

Programmeren lijkt dus kinderspel. En niet alleen voor jongens, maar ook meisjes lijken dit fantastisch te vinden. De Hopscotchventjes spreken duidelijk aan, en de mogelijkheden zijn eindeloos. Alles kan, als je maar een klein beetje fantasie en logisch denkvermogen hebt.
Daarom zet ik de app deze maand in bij de breinbrekeropdrachten. Snelle, rekenvaardige, maar ook gewoon geïnteresseerde kinderen kunnen de komende weken Hopscotch ontdekken.

Kennen jullie nog meer apps om te leren programmeren? Dan ben ik erg benieuwd.

Egyptisch vermenigvuldigen

In navolging van het Japans vermenigvuldigen, proberen we het ook op z'n Egyptisch. Al rekenend de wereld rond, bij wijze van spreken.

Ik vond hierover bij Somplex 6de leerjaar een werkblaadje. Met de uitleg én dit YT-filmpje zou het moeten lukken...

Japans vermenigvuldigen

Sommige kinderen vinden het boeiend om het 'gewone' rekenwerk eens eventjes helemaal van een andere kant te bekijken. Toen ik zelf het filmpje zag over Japans vermenigvuldigen, was ik meteen geboeid. Dat cijferen van ons, met onthouden en tafels kennen en toeternullen... dat doen die Japanse kindjes dus gewoon met streepjes en puntjes tellen? Super!


Daar zag ik wel een leuke uitdaging in voor mijn jongens en meisjes. Zouden ze, na jaren cijferend trainen, ook Japans kunnen vermenigvuldigen? Ik moet toegeven dat ik zelf wel even goed moest nadenken bij het maken van de correctiesleutel. Maar probeer vooral zelf...

Geflipt

Enkele situaties uit de klaspraktijk.
Komen ze je regelmatig/soms/nooit bekend voor?
(Schrappen wat niet past.)

Situatie 1: Enkele kinderen uit je klas onthouden pas écht goed wanneer iets vaak herhaald wordt. Maar ja, het rekenboek gaat maar door en door, en veel tijd voor herhaling is er niet. Bijna élke dag wordt tijdens de wiskundeles nieuwe rekenstof aangeboden.

Situatie 2: Op het oudercontact krijg je van ouders te horen: "Wij willen wel helpen bij het huiswerk, maar we weten niet hoe het in de klas uitgelegd wordt. En als we het dan op onze eigen manier uitleggen, is ons kind nog méér in de war."

Situatie 3: Elke kind in je klas is uniek, je differentieert dan ook naar de snelle/sterkere en naar de zwakkere leerlingen toe. Maar soms voel je dat dat niet genoeg is. Je zou graag meer tijd hebben voor verlengde instructie en extra uitleg bij problemen.

Deze drie situaties heb ik dus nog steeds regelmatig voor in mijn eigen klas.
En toen las ik iets over de Jonatan Academie.

Sinds onze eigen school laureaat van de Koningin Paolaprijs was, houd ik de laureaten iets beter in de gaten.
Et voilà, in 2012 botste ik daar op de Jonatan Academie. In deze "academie", bedacht en bezield door @BramFaems en in feite een online versie van de school, maken leerlingen zelf filmpjes over taal- of rekenmoeilijkheden. En met 'zelf' bedoelt de academie echt helemààl zelf, van het kiezen van het onderwerp, het schrijven van een script, het digitaliseren via PowerPoint, tot het opnemen van de stemmen. De uitwerking van dit schitterende en terecht in de prijzen gevallen project kan je vinden op de website van de Jonatan Academie.

'Wat die kinderen kunnen, moet ik ook kunnen,' dacht ik bij mezelf, de 3 bovenstaande situaties in gedachten houdend.
Maar ik heb soms een duwtje in de rug nodig. Daarom twijfelde ik niet toen de ICT-praktijkdag een workshop van @BramFaems aanbood. Op 4 februari zou ik eraan beginnen, aan mijn filmpjes.
Maar het duwtje - een flinke duw trouwens - kwam eerder dan verwacht. Want helemaal in de geest van 'Flip de klas' stuurde Bram een tweetal weken op voorhand een mail met een aantal opdrachten. De deelnemers die er zin en vertrouwen in hadden, mochten al aan de slag, zodat er tijdens de workshop zelf meer tijd zou zijn voor vragen en praktische problemen.
Ik schoot uit de startblokken.

Dat flippen werkt dus voor mij. Mijn eerste filmpje was bijna helemaal af, op het geluid na, toen ik op de praktijkdag arriveerde. Tijd zat voor vragen en een gemoedelijke werksfeer, echt een fijne workshop.

Tijdens de krokusvakantie ben ik dus enthousiast aan de slag gegaan. Er kruipt best wel wat tijd in zo'n educatief filmpje, maar het is leuk om te doen en technisch haalbaar voor iedereen.
Ondertussen zijn er een paar filmpjes af. Die zou ik de komende tijd graag volgens het principe van 'Flip de klas' gebruiken. Deze week gaat er één filmpje mee als huiswerk. De leerlingen gaan de nieuwe leerstof over de oppervlakte van de cilinder éérst thuis bekijken voor we er in de klas over gaan leren. Eens kijken of dat lukt en wat het opbrengt voor de kinderen en voor mij. De toetsen komen er binnenkort ook weer aan. Dan kunnen de filmpjes bekeken worden als herhaling.

Misschien kan 'Flip de klas' een (gedeeltelijk) antwoord bieden op de moeilijkheden en vragen die ouders, kinderen en ikzelf hebben, zoals in de 3 situaties die bovenaan beschreven staan. Ik ga het in elk geval uitproberen.

Je kan de filmpjes vinden op onze klasblog, op het Vimeokanaal of op de 'Flip de klas'-yurlspagina.

 
YT-filmpje over The Flipped Classroom via @Meyerserwin

Update 21/02/13: Artikel in Klasse met o.a. Erwin Meyers en Bram Faems 

Hot Potatoes voor kinderen

Ik was ervan overtuigd dat ik hier al een blogpost had geschreven over het oersimpele programma Hot Potatoes, maar dat was dus niet waar - buiten een kleine vermelding in dit bericht.





Ik maak in elk geval heel wat oefeningen in dit programmaatje. Je kan er niet zo héél veel kanten mee uit, maar het is handig en snel - belangrijk als je altijd tijd te kort hebt.

Doordat het zo makkelijk werkt, bedacht ik dat mijn leerlingen eigenlijk ook best zélf hun oefeningen konden maken. Tijdwinst voor mij en een prima extra opdracht voor snelle of ICT-vaardige geïnteresseerden. Sleepoefeningen zijn het eenvoudigst om onderwerpen bij te bedenken en aan te maken. Via een stappenplan kunnen de kinderen zelf aan de slag. Ik heb geen extra uitleg meer moeten geven.

Afgewerkte oefeningen krijgen vanzelfsprekend een plekje op de yurls en de blog. Ze zijn best fier op het resultaat!
Bekijk hier de oefening van Fleur, Toon of Lena.
Kleine waarschuwing: pas op voor de ogen, de kinderen houden van vrolijke kleuren...:-)

Shot

Uitdagende materialen voor kinderen die fluitend de rekenles afwerken zijn altijd welkom. Ook op het internet vind je tegenwoordig heel wat spelletjes waarbij kinderen logisch vooruit moeten denken. Shot is er zo eentje. Weinig uitleg, een eenvoudig design, het spel spreekt eigenlijk voor zich.

Tacoyaki+

Gek word ik ervan.
Ik speel dit spel zonder enige tactiek. Dat is waarschijnlijk het probleem.
Alle bolletjes moeten dezelfde kleur krijgen, het klinkt simpel. Ik ben benieuwd wie van mijn bollebozen vaak genoeg Brain Trainer heeft gespeeld om dit uit te zoeken...

Witte puzzel

Als iemand van onze klas 10 bravobonnetjes verzameld heeft - ons beloningssyteem in de klas - mag hij of zij even in het middelpunt van de aandacht staan en iets leuks uitkiezen. Bijvoorbeeld een spelletje op het digibord, met de hele klas. Ik ben steeds op zoek naar interessante, bizarre en originele games. Dit spel is een goed voorbeeld.

Een puzzel zonder tekening, heb je dat al ooit gezien...? Deze witte puzzel kan je toch wel maken, als je goed kijkt.