Vuilnisbak XL

Afval sorteren moet. Maar in de klas is dat niet altijd even makkelijk. Je hebt plaats nodig voor papier en karton, plastic, groen- en restafval.
Enkele jaren geleden kocht ik een plastic ladekastje. Dat doet dienst als vuilnisbak. Een hele grote vuilnisbak, want in elke lade moet ander afval. De kinderen kunnen goed zien wat waarin moet door de labeltjes.




De eerste weken van het schooljaar is het nog wat zoeken voor de leerlingen. Wat voor afval is een papieren zakdoekje? En waarin moet het slijpsel? Samen zoeken we naar de juiste oplossing. De afvalkalender die in ons dorp verspreid wordt, geeft het juiste antwoord.

Ondertussen is de vuilnisbak al oud en dringend aan vervanging toe. Maarreuh... Bij welk afval zou die thuishoren?

Moederdag

Gemaakt naar een idee, gevonden via Pinterest.

Strategiekaarten

In het 5de leerjaar/groep 7 krijgen de kinderen heel wat nieuwe rekenleerstof te verwerken.
Voor de kinderen die wat meer tijd en herhaling nodig hebben, maakte ik strategiekaarten. Op die kaarten staat telkens de strategie beschreven die je moet toepassen bij een bepaald rekenprobleem. Bij het onderdeel van de Romeinse cijfers bijvoorbeeld, vinden de leerlingen het trucje terug dat we toepassen om de waarden te kunnen onthouden: Ik Vervang Xanders Lekkere Citroenen Door Mandarijnen. Ook de rekenregels voor Romeinse cijfers staan erop.

De kinderen gebruiken de strategiekaarten tijdens het werken in de klas. Bij twijfel kunnen ze steeds weer nalezen hoe het moet. De kaarten gaan ook mee naar huis.



Ik maakte ook een versie mét oefeningen.

Pinteressant

Ik probeer graag wat uit.
Na aanhoudend gezoem op Twitter, besloot ik dus een tijdje geleden om Pinterest ook maar eens uit te zoeken.
Pinterest is een online dienst en wordt, net als Facebook en Twitter, gerekend bij de sociale media. Het woord is een samentrekking van het Engelse 'pin' (speld) en 'interest' (interesse). Je kan bij Pinterest interessante afbeeldingen die je vindt op het internet 'vastpinnen' op een soort online prikbord. Mensen kunnen jouw prikborden volgen en je kan zelf ook andere pinners volgen.

Als je bij Pinterest een account aanmaakt, kan je zelf dus digitale 'moodboards' of inspiratieborden maken. Het gebeurt vaak dat ik op het internet leuke foto's van knutselwerkjes of klaslokalen zie. Fotootjes of ideeën die ik zou willen verzamelen. Ik zou ze kunnen bewaren op Yurls, maar Pinterest werkt veel visueler. Je pint alleen de foto op je prikbord. Door verder op de foto te klikken, kom je altijd weer bij de website uit waar de foto vandaan komt.

De prikborden zijn openbaar, natuurlijk. Toch beschouw ik Pinterest vooral als een persoonlijke schatkist. Mijn favoriete ideeën, die me inspireren en die ik hopelijk ooit nog kan uitwerken.

Tafelspelletjes

In ons 3de leerjaar worden de tafels héél veel herhaald. Zelfs als we 10 minuutjes tijd hebben, jagen we er nog wat maal- of deeltafels door. Natuurlijk proberen we het oefenen zo leuk en gevarieerd mogelijk te houden.




Bij Piekie en 123lesidee vond ik een paar leuke spelletjes om uit te printen. Ik leg de spelletjes achteraan klaar, de kinderen maken kleine groepjes, en in een mum van tijd zijn ze écht goed bezig met de tafels. En ze vinden het nog leuk om te doen ook. Twee vliegen in één klap.

Het Speeleiland

Op de speelplaats van onze school staat een kleurrijk huisje. Dat vrolijke huisje is onze speelgoedwinkel, "Het Speeleiland". Het staat vol met leuk, uitdagend, alledaags én origineel speelgoed om alleen of, liever nog, samen mee te spelen.

Het Speeleiland is een idee van de werkgroep 'speelplaats'. Samen plezier beleven, vriendjes maken, afspraken naleven en fair play vinden we erg belangrijk op school. Om dat samenspel nog meer te motiveren, besloten we met heel het team om te starten met een speelgoedwinkel.

De kinderen brengen bij ons op school dus geen speelmateriaal mee van thuis. In de winkel is genoeg speelgoed voor iedereen.
Elke maandag- en dinsdagvoormiddag kan een deel van de kinderen - volgens een beurtsysteem - speelgoed komen lenen. We hebben grote blokken, stelten, springballen, balanceerborden, stoepkrijt, bordspelletjes in reuzenformaat, strips, kegels... Kiezen kan moeilijk zijn!
Twee juffen noteren goed wat uitgeleend wordt, twee grote kinderen helpen in de winkel bij het verdelen van het speelgoed. De hele week mogen de kinderen met het speelgoed spelen en bijhouden in de klas. Op vrijdagmiddag wordt alles weer binnengebracht.

We merken dat de kinderen op maandagochtend al samen plannen maken om te gaan shoppen in Het Speeleiland.
- "Mag jij deze week speelgoed lenen?"
- "Wat zal ik kiezen? Heb jij een goed idee?"
- "Zullen we samen met de blokken gaan spelen? Dan ga ik die ontlenen!"
- "Ik mag deze week niks kiezen... Wie gaat iets leuks doen? Mag ik meespelen?"

Dankzij Het Speeleiland leren kinderen al spelend zorg te dragen voor materiaal. We merken bovendien dat ze beter samen spelen sinds de komst van de winkel.
De boekhouder van Het Speeleiland vindt dus dat we best veel (leer)winst boeken!

Droog sneeuwballengevecht

Kinderen zitten vaak erg lang stil in de klas. Daarom is het fijn om af en toe te kunnen bewegen, tussen twee lessen door. De kinderen kunnen even ontspannen, lachen en gek doen om daarna weer geconcentreerd aan het werk te gaan.

Op de website van Onderwijs Maak Je Samen vond ik een leuk bewegingstussendoortje, 'droog sneeuwballengevecht'. Na een toets of een intensieve rekenles maken de kinderen van hun kladblaadje een propje. Ik zet de timer op 1 minuut en bij het startsein gooien we propjes naar elkaar.  Als de timer afgaat, worden de propjes bij elkaar gezocht. Wie heeft het meest raak gegooid?
En o, wat is het léuk om met z'n allen de juf aan te gooien...

Ben je echt in een gekke bui? Dan kan je de timer natuurlijk koppelen aan een winters kerstmuziekje. Pret gegarandeerd, zeker in de lente :-).
En de sneeuwballen, die houden we natuurlijk bij voor de volgende keer. Geen verspilling hier bij ons!

Racen maar

Regelmatig werken we in het 3de leerjaar aan een rekencircuit.
Door te doen alsof we gaan racen, zijn de kinderen extra gemotiveerd. Voor het racen tonen we dit op het Smartboard:

Elk groepje start in een andere pitstop. Daar kunnen ze ongeveer 10 minuutjes oefenen, tot het tijd is om naar de volgende pitstop te rijden. Vaak trainen we de tafels, maar ook aan breuken of hoofdrekenen wordt gesleuteld. De kinderen werken aan het bord, aan de klascomputers, op rekenblaadjes, met zelfgemaakte tafelspelletjes, met ballonnen, met een bal... Alles kan!
Het is de bedoeling om de race zo goed mogelijk 'uit te rijden', net als echte racewagens!

Ondertussen proberen we ook een spellingcircuit uit. Hier moeten de kinderen een estafetteloop afleggen. Om de eindmeet te bereiken, moeten ze goed samenwerken!

 

Dit vinden de kinderen ervan:

- Het is heel leuk!

- Je kan tafels doen en spelletjes.
- Het zijn allemaal verschillende dingen, en leuke dingen.
- Je kan racen en dat is keitof!
- Snelle Jelle is heel leuk.
- Het is leuk om op het digibord te spelen.
- Het leukste vind ik tafelganzenbord.
- Ik vind het allemaal leuk.
- Alles is even leuk, behalve de tafelballonnen.

Journalisten

De tijd dat we ellenlange opstellen moesten schrijven in de basisschool is voorbij. Onze kinderen leren dat schrijven vooral een middel is om te communiceren met elkaar. Schrijven voor een publiek, met het doel gelezen te worden, lettend op de gemaakte schrijfafspraken... Dat is veel interessanter dan schrijven om te schrijven. Taal leren is immers taal doen, en taal doen is communiceren!

Een leuke manier om het schrijven te motiveren is het maken van een themakrant.
Op dit ogenblik werken we rond 'water'. Alle kinderen schreven een klein verslagje van onze uitstap naar Hidrodoe en het Netepark. Deze schrijfsels verzamelde ik in Publisher. Als je werkt op A3-formaat, krijg je bij de uitgeprinte versie ook nog echt het gevoel dat je in een krant aan het bladeren bent!
Daarna uploadde ik de krant in Issuu, een online dienst waar je - na het aanmaken van een account - je documenten kan publiceren. De krant ziet er dan op de computer uit als een echt magazine, waarin je kunt bladeren. Ik embed de krant ook op de klasblog. Dat bespaart ons heel wat kopies, en iedereen kan meegenieten van ons project!

Grote tafelbingo

Het bingospel dat ik een tijd geleden maakte met BingoBaker en Classtools is een succes. De kinderen vinden het geweldig om te doen en zijn het spel nog làng niet beu.
Op dit ogenblik leren we dat we de tafels ook kunnen gebruiken bij het oplossen van vermenigvuldigingen van het type E x H en E x T. Een nieuw bingospel drong zich op!
De bingokaarten kan je hier bekijken en afprinten.

De Blobboom

In de klas werk ik met de Blobboom.
"The Blob Tree" werd in de jaren '70 ontwikkeld door Pip Wilson. Het is een heel eenvoudige tekening van een boom met figuurtjes erin. De prent vraagt hoe je je voelt in een bepaalde situatie.

Vijf dagen op zeven, van 8 uur 's ochtends tot 4 uur 's avonds, leven en werken mijn 19 leerlingen en ik samen. We denken elkaar door en door te kennen, en als we niet opletten, vergeten we stil te staan bij hoe we met elkaar omgaan en hoe we ons voelen in de klas. De Blobboom helpt ons aan zelfreflectie te doen en brengt vaak gesprekken op gang, die de klassfeer optimaliseren.

Als introductie toon ik aan de kinderen de boom. Ik vertel hen over een gek volkje, de Blobs, die in die grote boom zonder blaadjes wonen.
"Elke dag leven en spelen ze samen. Op sommige dagen zijn ze blij, maar soms zijn ze ook verdrietig of bang."

Samen met de kinderen bekijken we een paar Blobs wat beter.
- Wie valt je op?
- Wie staat onderaan?
- Wie staat bovenaan?
- Welke Blob kijkt vrolijk?
- En welke ziet er droevig uit?
- Wie is bang?
- Hoe zou dat komen?
- Wat zou er gebeurd zijn?
- Hoe kunnen de Blobs elkaar helpen?


Daarna leggen we de link met onze klas.
"Eigenlijk kunnen we de klas vergelijken met die boom. En de Blobs, dat zijn wij. In onze klas voel je je soms ook bang of buitengesloten. Misschien zijn er dagen dat je boven in de boom staat te lachen. Af en toe wil je liever alleen zijn."
- Wanneer zit je hoog in de boom?
- Wanneer bengel je aan een tak?
- Waarom ben je soms bang in de klas?
- Kunnen de anderen jou dan helpen? Op welke manier?

De Blobboom hangt steeds vooraan aan het bord. De kinderen krijgen ook een eigen exemplaar in hun bankje. Op gezette tijden halen we hem tevoorschijn. Dan mag elke leerling een Blob uitkiezen met wie hij of zij zich die dag het meest identificeert en inkleuren. Deze activiteit kan ook de aanzet zijn tot een gesprek. Wie voelt zich goed? Wie zit vandaag niet zo goed in zijn vel? Hoe komt dat? Kunnen de anderen hierbij helpen? Hoe kunnen we nog beter samenleven in onze klas?

Maar het hoeft natuurlijk niet steeds klassikaal. Als ik merk dat een kind zich terugtrekt, angstig is of net heel uitgelaten, kan de blobboom de start zijn van een gesprek.
En ook de juf zit ergens in die boom natuurlijk!

PS: We gebruikten vandaag de boom ook om over het vreselijke busongeluk in Zwitserland te praten. De kinderen kleuren vallende en treurende, eenzame Blobs. Samen kijken we naar nieuwsfragmenten, we branden een kaarsje, we maken het even stil. 
Onze kinderen hebben verdriet, net als de juf.

KlasCement

Als leerkracht stop je heel wat uren werk in het voorbereiden en verrijken van je lessen. Vroeger bestond een groot deel van dat werk uit woordkaarten schrijven, knippen, plakken, vergroten, verkleinen, materialen bij elkaar zoeken.
Met de komst van de digiborden brengen leerkrachten veel tijd door achter de computer. Een interessante lesvoorbereiding maken, met filmpjes, interactieve werkvormen en mooi bronnenmateriaal is nu het dagelijkse werk geworden. Veel collega's onderhouden ondertussen ook nog een yurlspagina of een blog. Een lesopdracht van 24 lestijden wordt al snel meer dan het dubbele als je de werkuurtjes bij elkaar optelt.
Maar leerkrachten doen die moeite blijkbaar erg graag, als ze zien dat de leerlingen er baat bij hebben.

Zou het toch niet fijn zijn als we ons een deeltje van dat werk en die tijd zouden kunnen besparen?
Zou het niet leuk zijn om eens in de computerbestanden van onze collega's - over heel Vlaanderen - te neuzen?
Zou dat niet erg inspirerend kunnen werken?

Daarom wil ik hier een lans breken voor KlasCement. Deze portaalsite voor onderwijs is écht onmisbaar als inspiratiebron voor leerkrachten, zowel in België als in Nederland. Met je eigen account kan je er lesideeën bekijken, werkbladen downloaden, i-oefeningen gebruiken, collega's leren kennen en raadplegen, en nog zoveel meer. Ik ben zelf steeds uren zoet - toegeven, niet écht tijdsbesparend, maar o zo leuk - met het rondneuzen op KlasCement. Via de vereenvoudigde zoekmachine KaCee gaat het supermakkelijk.

Maar je kan er misschien ook eens over nadenken om lesmateriaal van jezelf delen. Via een eenvoudig stappenplan kan je werkbladen, oefeningen, projecten... uploaden naar de server van Klascement. Je zelfgemaakte Hot Potatoesoefeningen krijgen zo ook een URL, die je op je eigen yurlspagina kan plaatsen. Handig!
Misschien lukt het niet goed? Bij KlasCement staan ze klaar om je te helpen. En als je materiaal online staat, mag je je verwachten aan fijne reacties van collega's uit het hele land.

Dat vind ik zelf de grote kracht van KlasCement. Leerkrachten werken zo erg hard, hebben zovéél op hun computer staan, hebben zo'n sterke ideeën. Hou ze niet voor jezelf, deel ze.
Op KlasCement bijvoorbeeld!

PS: Ik heb, voor alle duidelijkheid, geen enkele binding met Klascement, behalve mijn account natuurlijk. :-)

Muziekbingo

Als tussendoortje of als muzische activiteit, muziekbingo is altijd leuk. De kinderen maken op een speelse manier kennis met verschillende muziekgenres.
  

Ik zag het idee op Klascement, in de bijdrage van ene Gert-Jan Lazou. Ik maak er graag iets van mezelf van, daarom ontwierp ik bingokaarten op BingoBaker, zoals ik al eerder had gedaan. Fluitje van een cent. Afprinten en lamineren, ik geef de kinderen oude knopen om de vakjes af te dekken.

De liedjes plaatste ik in een afspeellijst op Grooveshark. Aan de lijst is nog wat schaafwerk :-), muziekkenners zullen mij gelijk geven. Maar voorlopig kan die zo wel gebruikt worden.

Dit werkblad kan ook handig zijn. Veel muziekstijlen zijn voor de kinderen echt nog onbekend terrein. Dit blaadje - wat hoort bij elkaar? - kan als introductie gebruikt worden, of als verwerking.

Doe de yurls

Wie regelmatig aan ict werkt met de leerlingen, moet dit kennen.
Wie beschikt over een digitaal schoolbord in de klas, kan dit niet missen.
Wie graag al zijn favoriete links bij elkaar heeft in the cloud, heeft er vast al eentje gemaakt.
Ik heb het over... een yurlspagina.

Yurls is een online service, die je toelaat een gratis startpagina aan te maken. Het is een initiatief van Sipke Kloosterman. Op die startpagina kun je je eigen favoriete URL's verzamelen én ordenen. Yurls is een samentrekking van 'your URL's', vandaar.
Maar je kan niet enkel linkjes maken naar websites. Op een yurlspagina is het ook mogelijk om filmpjes, teksten, afbeeldingen, tweets, ... te bewaren.
Op elke computer, over heel de wereld, kan je je eigen yurls bekijken, en als je inlogt met je eigen gebruikersnaam en wachtwoord, kan je ook op elke computer links toevoegen of verwijderen.
Yurls is erg gebruiksvriendelijk en ziet er ook best goed uit.

Je kan zoveel yurlspagina's aanmaken als je zelf wilt. Ik maakte er enkele voor school, maar we hebben ook een yurls gemaakt voor de zonen thuis. Hierop staan de links naar websites waar ze veilig en fijn op kunnen spelen. Ik heb ook voor mezelf een yurls gemaakt, waarop ik persoonlijke links bewaar.

Maar vooral voor het onderwijs is yurls een prachtuitvinding! Wij werken er in de klas aan, in de computerklas en thuis. Ondertussen hebben alle leerjaren in onze school een eigen yurlspagina. Op de schoolwebsite heeft de ict-coördinator ook de link naar deze oefenpagina gelegd. Handig voor kinderen én ouders!

Ouders vinden het trouwens schitterend. Ze weten dat hun kinderen thuis doelgericht aan het oefenen zijn op leerstof die ook in de klas wordt getraind. Ze weten dat de juf de oefeningen heeft bekeken en heeft goedgekeurd, of misschien wel zelf gemaakt. Soms wordt er ook huiswerk gegeven op de yurlspagina.
In het vijfde leerjaar werd de yurlspagina intensief gebruikt door de leerlingen om zich voor te bereiden op toetsen. Ik maakte voor hen dit samenvattingsblad, waarop ze konden noteren welke oefeningen ze maakten en hoeveel percent ze behaalden. PS: Er bestaan nog andere diensten die je toelaten een startpagina aan te maken, zoals Symbaloo. Ik heb het ook geprobeerd, maar ben toch steeds weer bij Yurls beland, al geloof ik best dat Symbaloo ook erg tevreden gebruikers heeft.

- Yurls
- Yurls nieuws en tips (weblog)
- Yurlspagina 3de leerjaar
- Handleiding yurls (met dank aan @HvanSchie)

Meer dan mascottes

In het 5de leerjaar krijgen onze leerlingen Frans. Enkele jaren geleden introduceerde ik twee Playmobilpoppetjes in de klas, Jean et Julie.

Zonder er teveel aandacht aan te besteden, stond er vanaf 1 september een groen doosje op de kast. Ik dacht dat de kinderen er misschien al wat te groot voor zouden zijn, maar dat viel best mee. Al snel vroegen ze wat er in het doosje zat. Ik deed alsof ik het ook niet wist. Toen stond op een ochtend deze foto op de klasblog.


Het werd al snel duidelijk dat Jean en Julie alleen maar Frans spraken. Gelukkig leerden onze kinderen ook net die nieuwe taal! Telkens wanneer in de klas nieuwe Franse woordenschat was aangebracht, verscheen op de blog een foto waarop Jean en Julie deze nieuwe woordjes actief gebruikten. Vaak ging het om een grapje, of een doordenkertje, meestal één losse foto, soms ook twee opeenvolgende.

De kinderen vonden het erg leuk om te lezen en te begrijpen wat Jean en Julie precies tegen elkaar vertelden. Door hun belevenissen werden Jean en Julie al snel echte klasmascottes.
Ze inspireerden de kinderen ook om te gaan knutselen of om een leuke situatie te bedenken, waarin hun Franse woordenschat van pas zou komen. Zelf een situatie ensceneren, een foto nemen en bewerken... Jean en Julie hoorden er helemaal bij!

In september 2011 verhuisde ik naar het derde leerjaar. Jean en Julie namen afscheid en gaven de fakkel door aan hun Nederlandstalige vriendjes Fons en Fien.
Ook hier zijn de kinderen begeesterd. De eigen Playmobilvoorraad thuis wordt doorzocht om het zelfbedachte verhaal meer vorm te geven. Hier en daar moet de juf een aanzet geven, maar de kinderen werken veel zelf uit en lossen onderweg heel wat problemen op. Hoe werkt het fototoestel? Hoe maak ik een mooie foto? Wat moet in beeld? Welke materialen heb ik nodig om de situatie duidelijk te maken? Hoe schrijf ik dit moeilijke woord? Kan ik hier iets grappigs van maken?

En bij statische foto's hoeft het niet te blijven. Na het zien van een filmpje in stopmotion, worden hiervoor al plannen gesmeed. Maar eerst een goed scenario...